‘NEET ही परीक्षा पैसेवाल्या विद्यार्थ्यांसाठी’

 

NEET परीक्षा : सामान्य विद्यार्थ्यांसाठी अन्यायकारक आहे का? राहुल गांधींच्या वक्तव्यावरून सुरू झालेली चर्चा

देशातील वैद्यकीय शिक्षणासाठी प्रवेश मिळवण्यासाठी घेतली जाणारी NEET (National Eligibility cum Entrance Test) परीक्षा पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आली आहे. काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी NEET परीक्षेवर टीका करताना ही परीक्षा “commercial exam” असल्याचे सांगितले. या वक्तव्यामुळे देशभरात राजकीय तसेच शैक्षणिक वर्तुळात तीव्र प्रतिक्रिया उमटताना दिसत आहेत.

राहुल गांधी नेमकं काय म्हणाले?

राहुल गांधी यांनी संसदेत बोलताना असे स्पष्ट केले की NEET ही केवळ गुणवत्तेची परीक्षा राहिलेली नसून, ती आता श्रीमंत विद्यार्थ्यांना अधिक फायदा देणारी प्रणाली बनली आहे. महागडी कोचिंग क्लासेस, मोठ्या शहरांतील शिक्षणसुविधा आणि आर्थिक क्षमता असलेली कुटुंबे यामुळे गरीब व मध्यमवर्गीय विद्यार्थ्यांवर अन्याय होत असल्याचा आरोप त्यांनी केला.

त्यांनी थेट “NEET फक्त पैसेवाल्या मुलांसाठी आहे” असे शब्द वापरले नसले, तरी त्यांच्या विधानाचा आशय हाच होता की सध्याची परीक्षा पद्धत आर्थिकदृष्ट्या सक्षम विद्यार्थ्यांना झुकते माप देते.

NEET आणि आर्थिक असमानता

आज NEET परीक्षेची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना लाखो रुपये खर्च करणारे कोचिंग क्लासेस जॉइन करावे लागतात, अशी परिस्थिती आहे. ग्रामीण भागातील किंवा गरीब कुटुंबातील विद्यार्थ्यांसाठी हा खर्च परवडणारा नाही. परिणामी, त्यांची स्पर्धेत टिकण्याची संधी कमी होते.

याशिवाय, अलीकडच्या काळात समोर आलेले पेपर लीक, परीक्षा केंद्रांवरील गोंधळ आणि व्यवस्थापनातील त्रुटी यामुळेही NEET परीक्षेच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.

सरकारची भूमिका काय?

केंद्र सरकार आणि शिक्षण मंत्रालयाने मात्र NEET ही पारदर्शक आणि एकसमान परीक्षा प्रणाली असल्याचा दावा केला आहे. त्यांच्या मते, NEET मुळे दलाली थांबली असून देशभरातील विद्यार्थ्यांना समान संधी मिळत आहे. मात्र विरोधकांचे म्हणणे आहे की संधी “समान” दिसत असली तरी वास्तवात आर्थिक विषमता मोठा अडथळा ठरत आहे.

विद्यार्थ्यांची आणि पालकांची प्रतिक्रिया

राहुल गांधी यांच्या वक्तव्यानंतर अनेक विद्यार्थ्यांनी आणि पालकांनी सोशल मीडियावर आपली नाराजी व्यक्त केली आहे. काहींनी या मताला पाठिंबा दिला असून, तर काहींनी NEET शिवाय पर्याय नाही असेही मत मांडले आहे.

निष्कर्ष

NEET परीक्षा रद्द करावी की सुधारावी, हा मोठा प्रश्न सध्या देशासमोर उभा आहे. राहुल गांधी यांच्या वक्तव्यामुळे ही चर्चा अधिक तीव्र झाली आहे. ही परीक्षा फक्त पैसेवाल्यांसाठी आहे का? याचे उत्तर वेगवेगळ्या दृष्टीकोनातून वेगवेगळे असू शकते, पण एक गोष्ट नक्की — सध्याच्या प्रणालीत सुधारणा करण्याची गरज असल्याची मागणी जोर धरत आहे.